Pielęgnacja pępka noworodka - jak dbać i czym przemywać po odpadnięciu kikuta?

Pielęgnacja pępka noworodka bywa sporym wyzwaniem dla świeżo upieczonych rodziców. Często czujemy się w tym temacie niepewnie, a do pępka i jego okolic podchodzimy bardzo ostrożnie, bojąc się, że coś zrobimy źle i wyrządzimy noworodkowi krzywdę. Tymczasem pielęgnacja pępka jest dużo łatwiejsza, niż to się na początku może wydawać i na pewno szybko dojdziemy do wprawy w tym temacie. Przeczytaj, jakie są obecne zalecenia dotyczące pielęgnacji pępka i kikuta pępowiny u noworodków.

CO TO JEST KIKUT PĘPOWINY?

Pępowina jest niezwykle istotna w trakcie całej ciąży, bo to właśnie przez nią z łożyska trafia do rosnącego malucha tlen i składniki odżywcze. Natomiast po porodzie maluch zaczyna oddychać i jeść samodzielnie, a łożysko i pępowina stają się zbędne. Dlatego kiedy dziecko przychodzi na świat, to na pępowinę w niedużej odległości zakłada się dwa specjalne plastikowe zaciski, a następnie przecina się ją w miejscu pomiędzy zaciskami. Część pomiędzy jednym z zacisków a pępkiem to kikut pępowiny. Jest on zazwyczaj nieduży i przez kilka pierwszych dni pozostanie na nim plastikowy zacisk, zazwyczaj ściąga się go przy wypisaniu noworodka ze szpitala do domu.

Po zdjęciu zacisku przy pępku pozostaje nieduży kikut, który przy prawidłowej pielęgnacji w ciągu 2 tygodni odpadnie sam, a na brzuchu naszego dziecka zostanie tylko pępek. W tym czasie kikut zmieni kolor z białoniebieskiej na żółtobrązową, a następnie na czarnobrązową. Widoczny będzie też proces wysychania i obkurczania się kikuta. Żadna z tych rzeczy nie powinna nas niepokoić. Jest to zupełnie normalne i świadczy o prawidłowym procesie gojenia się pępka.

JAK PRAWIDŁOWO PIELĘGNOWAĆ KIKUT PĘPOWINY?

Zalecenia dotyczące pielęgnacji pępka i kikuta pępowiny zmieniają się w czasie, dlatego warto pamiętać o tym, by stosować się do tego, co powiedzą nam lekarze i położne przy wypisie noworodka ze szpitala. Może zdarzyć się tak, że starsze osoby pomagające nam w opiece nad noworodkiem będą polecać nam na przykład przemywanie pępka i kikuta spirytusem, smarowanie go kremem, zasypywanie pudrem czy owijanie kikuta gazikami. Te wszystkie metody pielęgnacji faktycznie były kiedyś stosowane, natomiast obecnie wiadomo, że mogą podrażniać delikatne okolice pępka i spowalniać proces gojenia się rany!

Najnowsze zalecenia dotyczące pielęgnacji kikuta mówią o codziennym myciu okolic wodą z mydłem odpowiednim dla najmłodszych dzieci (my polecamy odżywczy żel myjący Alphanova Bebe) i dokładnym osuszaniu pępka i kikuta po umyciu. Przy myciu i osuszaniu bardzo pomocne mogą być patyczki higieniczne do uszu dla dzieci, bo pozwolą nam one bardzo dokładnie oczyścić i wysuszyć okolice pępka.

Niezwykle ważne jest też częste wietrzenie pępka oraz niezakrywanie go pieluszkami, bo to może podrażniać gojącą się ranę i stwarzać dyskomfort dla noworodka. Zanim kikut pępowiny odpadnie, możemy albo korzystać z pieluszek ze specjalnym wycięciem na pępek, albo po prostu zawijać górną część pieluszki tak, by zaczynała się poniżej pępka.

Debiutujący rodzice noworodków często boją się kąpać noworodki w czasie kiedy kikut jeszcze jest przy pępku. Dopóki nie planujecie długich kąpieli, to nie musicie się bać zamoczenia kikuta. Kąpiel noworodka zazwyczaj trwa kilka minut, nie wkłada się go głęboko do wody, a raczej obmywa ręką czy myjką. Po takiej kąpieli należy po prostu dobrze wysuszyć pępek.

CO NAS POWINNO NIEPOKOIĆ I KIEDY UDAĆ SIĘ DO LEKARZA?

To, co faktycznie jest powodem do niepokoju podczas gojenia się pępka to obfite krwawienia oraz zbierająca się w okolicy pępka ropa. Może być to objawem zakażenia się rany. Podobnie jest w przypadku dużego zaczerwienienia oraz nieprzyjemnego zapachu, który można odczuć w okolicy rany. Takie objawy powinny być dla nas sygnałem, że dziecko powinno trafić do gabinetu pediatry na konsultację lekarską.

Jeśli pępek jest mocno wypukły, to może to świadczyć o przepuklinie pępkowej. W ogromnej większości przypadków jest ona niegroźna i ustępuje sama. Czasem może się zdarzyć, że przepuklina jest duża i wymaga leczenia operacyjnego, ale po pierwsze są to bardzo rzadkie przypadki, a po drugie jest to raczej prosty zabieg. Tak czy inaczej, wypukły pępek warto skonsultować z pediatrą.

CO JEŚLI KIKUT NIE ODPADA PO 14 DNIACH?

Jeśli minęły wspomniane 2 tygodnie od narodzin dziecka, a kikut nadal jest przyczepiony do pępka, to nie należy panikować, bo może tak się stać, że kikut odpadnie kolejnego dnia. Tak czy inaczej, warto się wtedy umówić na wizytę do pediatry, który obejrzy kikut i oceni, czy nie popełniliśmy jakichś błędów pielęgnacyjnych, które wydłużyły gojenie. Może zdarzyć się tak, że lekarz podejmie decyzję o tym, by usunąć kikut. Jest to nieskomplikowany i bezbolesny zabieg, który wykonuje lekarz, więc nie należy się tym martwić — nasze dziecko i jego kikut pępowiny będzie w bardzo dobrych rękach! Po takim zabiegu należy przez kilka kolejnych dni obserwować gojenie się rany i warto pamiętać, że może się wtedy z niej wydobywać niewielka ilość brązowej wydzieliny.

JAK DBAĆ O PĘPEK KIEDY KIKUT ODPADNIE?

Kiedy kikut pępowiny odpadnie, to przez kilka kolejnych dni pępek może być lekko zaczerwieniony i może sączyć się z niego niewielka ilość płynów, to znaczy, że proces gojenia się kończy. Od tego czasu możemy dbać o pępek dokładnie tak, jak o każdą inną część ciała malucha, możemy pępek moczyć znacznie dłużej, nie musimy go wietrzyć, ani wywijać pieluszek.

Do mycia, tak czy inaczej, powinniśmy używać delikatnego mydła czy żelu myjącego dla noworodków i niemowląt, więc nie ma obaw, że w czasie kąpieli jakkolwiek podrażnimy takim kosmetykiem delikatną skórę maluszka.